????? ??????

ثبت موسسه غیرتجاری در ایران، بسته به نوع موسسه، مدارک و مراحل متفاوتی دارد و در سامانه اداره ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری انجام می‌شود. در این راهنما، انواع موسسات غیرتجاری، مدارک لازم، شرایط شرکاء و هیات مدیره، سرمایه و سایر نکات کلیدی تشریح شده است تا با دید باز و آگاهی کامل اقدام به ثبت موسسه نمایید.

تعریف موسسات غیرتجاری

طبق قانون تجارت

مطابق ماده ۵۸۴ قانون تجارت:

«تشکیلات و موسساتی که برای مقاصد غیرتجاری تأسیس شده یا شوند، از تاریخ ثبت مخصوصی که وزارت عدلیه معین خواهد کرد شخصیت حقوقی پیدا می‌کنند.»

طبق آئین‌نامه اصلاحی ۱۳۳۷

موسسات غیرتجاری شامل کلیه تشکیلاتی هستند که برای امور علمی، ادبی، خیریه و مشابه آن تشکیل می‌شوند، اعم از اینکه موسسین قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند. این موسسات می‌توانند عناوینی مانند انجمن، کانون یا بنگاه انتخاب کنند، اما استفاده از عناوین دولتی ممنوع است.

به زبان ساده

موسسات غیرتجاری، شخصیت‌های حقوقی هستند که فعالیت اصلی آن‌ها غیرتجاری و غیربازرگانی است و اهداف آن‌ها یا کسب سود (موسسات انتفاعی) یا امور خیریه و عام‌المنفعه (موسسات غیرانتفاعی) می‌باشد.

انواع موسسات غیرتجاری

۱. موسسات غیرتجاری انتفاعی

• هدف: کسب سود و تقسیم بین اعضا

• نمونه‌ها: موسسات فنی، خدمات شهری، دفاتر وکالت، مطب پزشکی، موسسات حسابداری و حقوقی

۲. موسسات غیرتجاری غیرانتفاعی

• هدف: انجام امور خیریه، آموزشی، پژوهشی و عام‌المنفعه

• نمونه‌ها: مدارس، دانشگاه‌ها، موسسات پژوهشی، سازمان‌ها و نهادهای دولتی، موسسات خیریه

انواع موسسات غیرتجاری بر اساس فعالیت

1. موسسات خدماتی:

   • انتفاعی، با هدف کسب سود

   • حداقل سرمایه: ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال

   • حداقل ۲ شریک

2. موسسات حقوقی:

   • انتفاعی، با مشارکت وکلا دارای پروانه

   • نیاز به مجوز از کانون وکلا

3. موسسات حسابداری و حسابرسی:

   • انتفاعی، با حداقل ۲ شریک و سرمایه ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال

   • برای حسابرسی، هیات مدیره باید عضو انجمن حسابداران رسمی ایران باشند

4. موسسات داوری:

   • انتفاعی، تحت نظارت حداقل ۲ وکیل دادگستری

   • انجام داوری در امور حقوقی، تجاری، ساختمان و سرمایه‌گذاری

5. موسسات آموزشی:

   • برای افراد زیر ۱۸ سال: مجوز از آموزش و پرورش

   • برای افراد بالای ۱۸ سال: مجوز از وزارت علوم

6. موسسات هنری:

   • انتفاعی یا غیرانتفاعی

   • نیاز به مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد

7. موسسات خیریه:

   • غیرانتفاعی

   • نیاز به مجوز از پلیس امنیت

شرایط ثبت موسسه غیرتجاری

• حداقل ۲ شریک (شخص حقیقی یا حقوقی)

• سرمایه اولیه: حداقل ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال

• تعیین مرکز اصلی موسسه و آدرس دقیق

• انتخاب نام موسسه (نام‌های تک‌سیلابی تا سه‌سیلابی ممکن است سخت باشد)

• تعیین اعضای هیات مدیره، مدیرعامل و رئیس هیات مدیره

• در صورت مجوزی بودن فعالیت، اخذ مجوز لازم از سازمان مربوطه

سرمایه موسسه غیرتجاری

• سرمایه نقدی: واریز به حساب موسسه یا صندوق موسسه با اقرار نماینده قانونی

• سرمایه غیرنقدی: ارزش‌گذاری توسط کارشناس رسمی دادگستری

• سهم‌الشرکه: انتقال تنها با رضایت حداقل سه‌چهارم شرکاء امکان‌پذیر

هیئت مدیره و مدیریت

• حداقل ۲ عضو هیئت مدیره حقیقی یا حقوقی

• تعیین مدیرعامل، رئیس هیئت مدیره، خزانه‌دار (اختیاری)

• مدیرعامل می‌تواند عضو هیئت مدیره باشد

• بازرس اختیاری، اما توصیه می‌شود برای کنترل امور مالی

شرایط اعضای هیئت مدیره:

• حداقل سن ۱۸ سال

• نباید سمت دولتی داشته باشند

• ممکن است از شرکاء یا خارج از شرکاء انتخاب شوند

مدارک لازم برای ثبت موسسه غیرتجاری

مدارک هویتی

• شناسنامه و کارت ملی شرکاء

• مدارک اعضای هیئت مدیره، بازرس و خزانه‌دار

• برای شریک حقوقی: معرفی‌نامه و اوراق قانونی معتبر

مدارک مالی و مجوزی

• افتتاح حساب بانکی و ارائه شماره شباء

• مجوز فعالیت در صورت لزوم

• گواهی عدم سوءپیشینه (در صورت نیاز)

• اعلام کدپستی معتبر مرکز اصلی و شرکاء

اوراق قانونی موسسه

• تقاضانامه موسسه

• اساسنامه موسسه

• صورتجلسه مجمع عمومی مؤسسین

• صورتجلسه هیئت مدیره یا هیئت امناء

• اقرارنامه مدیران

• مجوز فعالیت (در صورت مجوزی بودن موضوع)

مراحل ثبت موسسه غیرتجاری

1. تعیین نوع موسسه (انتفاعی یا غیرانتفاعی)

2. اخذ مجوزهای لازم (در صورت مجوزی بودن موضوع)

3. تعیین نام موسسه و ارسال ۵ نام پیشنهادی

4. تنظیم و امضای اوراق قانونی

5. ارسال مدارک به اداره ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری

6. بررسی مدارک توسط کارشناسان ثبت

7. انتشار آگهی تاسیس در روزنامه رسمی و روزنامه کثیرالانتشار

8. تکمیل اظهارنامه پلمپ الکترونیک و اخذ کد اقتصادی

هزینه ثبت موسسه غیرتجاری

هزینه‌های اداری

• پاکت و ارسال مدارک

• حق‌الثبت و روزنامه رسمی

• روزنامه کثیرالانتشار (اختیاری)

• اظهارنامه پلمپ الکترونیک

هزینه‌های جاری

• تنظیم و ثبت اوراق قانونی

• تحویل مدارک ثبت شده

• تکمیل پروسه تاسیس موسسه

مدت زمان ثبت موسسه غیرتجاری

• حدود ۷ تا ۱۰ روز کاری، بدون توجه به تعداد اعضا یا سرمایه

سال مالی و مدت فعالیت

• سال مالی معمولاً از اول فروردین تا پایان اسفند

• مدت فعالیت محدود یا نامحدود، بسته به موضوع و مجوز موسسه

سامانه ثبت موسسه غیرتجاری

• تهران: اداره ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری

• شهرستان‌ها: اداره ثبت مرکز استان

• موسسات خارجی: فقط در تهران ثبت می‌شوند و اوراق باید فارسی باشد

نکات پایانی

• انتخاب مدیران برعهده مجمع عمومی مؤسس است

• مسئولیت کیفری اعضا متناسب با میزان سرمایه است

• ثبت موسسه می‌تواند به صورت اینترنتی یا حضوری انجام شود